พฤติกรรมเสี่ยงในการทำงานคืออะไร? เปลี่ยน Unsafe Behavior ให้เป็น Safe Behavior ด้วย BBS

พฤติกรรมเสี่ยงในการทำงาน หรือ Unsafe Behavior คือพฤติกรรมที่อาจเพิ่มโอกาสเกิดเหตุการณ์ไม่ปลอดภัย การบาดเจ็บ หรือความเสียหาย แต่การพบพฤติกรรมเสี่ยงไม่ควรนำไปสู่การตีตราว่าพนักงานเป็น “คนไม่ปลอดภัย”

แนวทาง BBS จะพยายามค้นหาว่าอะไรทำให้พฤติกรรมนั้นเกิดขึ้น และจะช่วยให้ Safe Behavior กลายเป็นวิธีทำงานปกติได้อย่างไร

ตัวอย่างพฤติกรรมเสี่ยงที่ควรสังเกต

1. ข้ามขั้นตอนการตรวจสอบก่อนเริ่มงาน
2. ใช้เครื่องมือหรืออุปกรณ์ไม่ตรงกับงาน
3. ไม่สวม PPE ตามข้อกำหนด
4. ทำงานเร่งรีบจนละเลยขั้นตอนสำคัญ
5. ไม่รายงาน Near Miss หรือสถานการณ์ที่เกือบเกิดอุบัติเหตุ
6. เห็นเพื่อนร่วมงานอยู่ในความเสี่ยงแต่ไม่กล้าเตือน

ทำไมคนยังมี Unsafe Behavior ทั้งที่รู้กฎ

ความเคยชิน

เมื่อทำวิธีเดิมหลายครั้งโดยไม่เกิดเหตุ คนอาจประเมินความเสี่ยงต่ำลงและคิดว่าสามารถทำต่อได้

ความเร่งรีบและแรงกดดันจากงาน

เป้าหมายด้านเวลาและผลผลิตอาจทำให้บางคนเลือกวิธีที่เร็วกว่าแม้ไม่ใช่วิธีที่ปลอดภัยที่สุด

ขั้นตอนที่ไม่สะดวก

หากวิธีปลอดภัยทำได้ยาก อุปกรณ์อยู่ไกล หรือขั้นตอนไม่ตรงกับหน้างานจริง ความเสี่ยงจากการลัดขั้นตอนจะสูงขึ้น

เปลี่ยน Unsafe Behavior ให้เป็น Safe Behavior ด้วย BBS

1. ระบุ Safe Behavior ให้ชัด
   เขียนเป็นพฤติกรรมที่มองเห็นและปฏิบัติได้
2. สังเกตโดยไม่สร้างความกลัว
   ให้พนักงานเข้าใจว่าจุดประสงค์คือการพัฒนา
3. เสริมแรงสิ่งที่ทำได้ดี
   ชื่นชมพฤติกรรมที่ต้องการให้เกิดซ้ำ
4. ค้นหาสาเหตุเมื่อพบความเสี่ยง
   ถามถึงอุปสรรคและปรับระบบร่วมกัน

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Unsafe Behavior

Unsafe Behavior คืออะไร?

คือพฤติกรรมที่เพิ่มความเสี่ยงในการทำงานและอาจนำไปสู่เหตุการณ์ไม่ปลอดภัย

ทำไมรู้กฎแล้วจึงยังทำผิด?

เพราะพฤติกรรมได้รับอิทธิพลจากความเคยชิน เวลา อุปกรณ์ ระบบงาน และบรรทัดฐานของทีม ไม่ใช่ความรู้เพียงอย่างเดียว

จะสร้าง Safe Behavior ให้ต่อเนื่องอย่างไร?

กำหนดพฤติกรรมเป้าหมาย สังเกต ให้ Feedback เสริมแรง และปรับสภาพแวดล้อมให้การทำสิ่งที่ปลอดภัยทำได้ง่ายขึ้น